Anna Woltz - journaliste en jeugdboekenschrijfster - column uit de Volkskrant:

Anderhalf jaar lang heb ik RSI gehad. En nu ben ik er vanaf. Niet door
fysiotherapie, peperdure cursussen, matig computergebruik of een
aangepaste werkplaats – hoewel ik dat allemaal geprobeerd heb. Eén boek
heeft mij genezen. Het klinkt ongelooflijk – en voor mensen met RSI
waarschijnlijk ook heel irritant, want zo makkelijk gáát het niet – maar lees
door. Dit moet iedereen weten.

Familie en goede vrienden wisten dat ik RSI had, maar voor de rest van de
wereld hield ik het stil. Ik wilde niet dat werkgevers zich zouden afvragen of ik
een bepaalde deadline wel kon halen. En ik had absoluut geen behoefte aan
het label dat je als RSI-patiënt krijgt opgeplakt; ik wilde geen stressgevoelige
aansteller zijn die lijdt aan een modeverschijnsel.

Ik wist het vrij zeker: ik was niet gek. De pijn die ik voelde was echt niet psychisch.
In mijn armen en schouders en rug had ik zoveel pijn dat ik er niet van kon slapen, dat ik nauwelijks een komkommer kon snijden of een plastic tasje met één boek erin kon dragen. Die pijn verbeeldde ik me niet.

Daar ben ik nog steeds zeker van. Maar de pijn is wel verdwenen – en dat komt allemaal door het lezen van één boek: The Mindbody Prescription van de Amerikaanse arts John Sarno. Toen mijn moeder aankwam met dit boek, kon ik haar een tijd lang wel vermoorden. Want ik doe niet aan geneeswijzen die niet erkend worden door alle artsen. En Sarno had het naar mijn zin veel te veel over de mind – terwijl ik toch echt gewoon fysieke pijn had.

Maar ik ben toch gaan lezen. Ik was de ideale skeptische proefpersoon. Ik geloofde nergens in. Maar nu geloof ik in Sarno’s theorie. Eén waarschuwing: laat je niet afschrikken door de enigszins Freudiaanse termen. Dat zou zonde zijn.

Sarno zegt dat mensen met RSI absoluut fysieke pijn hebben. Maar die pijn wordt niet veroorzaakt doordat er ook fysiek iets mis is met hun lichaam. Die pijn wordt veroorzaakt door hun brein en is een afleidingsmanoeuvre van de hersens. Elk mens heeft wel dingen waar hij of zij boos over is. Sommige mensen uiten die woede, andere mensen onderdrukken de woede. Alleen is het niet zo makkelijk om woede – soms ook angst – te onderdrukken. Dat onderdrukken gaat beter als er iets ánders is waar je al je aandacht op kunt focussen – bijvoorbeeld lichamelijke pijn.

Je onderbewuste besluit dus een fysieke pijn te creëren die afleidt van ingewikkelde en pijnlijke emoties, en die pijn wordt gecreëerd door de bloedtoevoer naar bijvoorbeeld de armen en handen te beperken. Gevolg: pijn (en kou – voor mij heel herkenbaar: ik had altijd koude handen).

Het geweldige nieuws is: herstel is in wezen simpel. Zodra je de afleidingsmanoeuvre doorziet, heeft hij geen zin meer. Erken de woede, en je bent genezen. Maar écht simpel is het natuurlijk niet. Mijn hersens hebben niet voor niks voor deze strategie gekozen: het is niet makkelijk om je woede en angsten volledig onder ogen te zien. (En dan heb ik het niet eens over trauma’s, maar gewone huis- tuin- en keukenwoede. Ook kleine woede kan RSI veroorzaken wanneer hij wordt onderdrukt.)

Als ik in bed lig ben ik nu in staat mijn koude voeten warm te maken door te bedenken waar ik boos over ben, en als ik voor de televisie zit en plotseling pijn opmerk (want die is er soms echt nog wel) dan hoef ik me alleen te realiseren: oja, ik kijk naar een soap waarin iemand kanker heeft, mijn beste vriendin heeft kanker en daar ben ik woedend over – en de pijn trekt weg. En daar zit ik dan: pijnvrij en woedend. Soms vraag ik me wel even af: heb ik niet liever lichamelijke pijn dan al die woede?

Toch is het een ongelooflijke opluchting om te weten dat ik niet de rest van mijn leven met pijn achter de computer hoef te zitten. Ik heb nu een keuze. En dat hebben andere RSI-ers dus ook. Lees het boek van John Sarno – en beslis of ik gek ben.

De ervaringen van Dianne, studente:

Het ontstaan van mijn RSI-klachten
Na 3,5 jaar RSI had ik van alles geprobeerd, reguliere en alternatieve therapieën, een speciale muis, een ander kussen, aanpassingen aan mijn werkplek en onderzoek in het ziekenhuis. Volgens de neuroloog had ik overprikkelde zenuwbanen en waren sommige mensen ‘hier nu eenmaal gevoeliger voor’. Na het lezen van de boeken van Sarno was ik echter binnen een paar maanden van mijn pijnklachten af!

Ik had op de middelbare school regelmatig last van een stijve nek en vastzittende schouders. Hiervoor kreeg ik Cesartherapie en daarna ging het een hele tijd goed. De klachten kwamen terug toen ik ging studeren. Een orthopeed stelde lichte scoliose (kromme rug) vast en gaf me het advies steunzooltjes te nemen en naar de Mensendiecktherapeut te gaan, omdat mijn houding verkeerd was. Ik ging zo op mijn houding letten dat ik voortdurend met mijn lichaam bezig was.

Na een drukke periode op school en een zondag van ’s ochtends tot ’s avonds laat achter de computer, werd ik die maandag wakker met pijn in allebei mijn armen. Ik schrok hiervan en deed het rustig aan. De dagen, weken die erop volgeden ging het soms een dag wat beter, maar de pijn werd steeds hardnekkiger.

Wat ik op internet las over RSI maakte me bang: hoe erg het kan worden, dat sommigen er nooit meer van af schenen te komen en allerlei adviezen over hoe je moet zitten, staan, bukken en tillen. De huisarts stuurde me door naar de fysiotherapeut. Dat gaf tijdelijke verlichting, maar werkte niet afdoende. Op een gegeven moment had ik pijn met typen, muizen, groenten snijden, tillen, schrijven met de hand, stofzuigen, squashen, mijn haar wassen of borstelen, kortom alles waar ik mijn handen of armen voor gebruikte. Ik vond het heel beangstigend en voelde me gehandicapt.

Grote veranderingen na het lezen van Dr Sarno
Toen ik in de zomer van 2008 op wandelvakantie ging, kreeg ik na een week dezelfde soort pijn in mijn benen dat mij erg veel zorgen baarde. Na uitgebreid onderzoek was er niets te vinden.

Gelukkig kreeg ik op dat moment het boek ‘The mindbody prescription’ van Dr. Sarno in handen. Ik las het, maar vond het moeilijk te aanvaarden. Was het zo simpel? Wat als het voor mij niet werkte? Ik was bang weer teleurgesteld te worden. Ik las ook de andere boeken van Sarno en ging op internet op zoek naar meer informatie. Dat mijn vriend het boek las en zei dat het écht over mij ging hielp me enorm. Beetje bij beetje kreeg ik er meer vertrouwen in dat er niets mis was met mijn lichaam, maar dat ik last had van TMS.

Het uiteindelijke verdwijnen van alle klachten heeft zo’n 3 maanden geduurd. Wat ik gedaan heb:
• Alle boeken gelezen, The mindbody presciption wel 3 keer;
• Ervaringsverhalen van anderen gelezen op internet;
• Veel geschreven over waar ik boos over was of onbewust boos over zou kunnen zijn, wat ik allemaal ‘moest’ van mezelf en wat spanning opleverde;
• Veel gepraat met mijn vriend over waarom juist ik last had van TMS;
• Zoals in de boeken staat: hardop tegen mezelf praten dat ik geen pijn hoefde te hebben, dat de computer veilig was om mee te werken, dat er zuurstofrijk bloed naar mijn nek, rug en armen kon stromen, dat alle lichamelijke activiteiten veilig was om te doen.

Dit hielp! Beetje bij beetje ging ik vooruit. Na 3 maanden had ik geen last meer van RSI, maar ik kreeg vaak hoofdpijn en ik sliep slecht. Een verplaatsing van de klachten die Sarno in zijn boek beschrijft, die ik doorhad en waar ik nu geen last meer van heb. Ik ging door met de technieken die ik toepaste.
Inmiddels ben ik 4 maanden ‘pijnvrij’. Af en toe voel ik weer iets opkomen. Op dat moment sta ik stil bij waar ik me druk over maak, waar ik boos over ben of wat me frustreert. Dit zorgt vrijwel altijd voor directe verlichting van mijn klachten.

Achteraf
In het begin ben ik ontzettend boos geweest op het feit dat ik pas na 3,5 jaar achter de echte reden van mijn klachten kwam. Dat geen enkele arts of therapeut ‘de werkelijke diagnose’ kon stellen. Ik kwam wel steeds dichter in de buurt, met name door haptonomie. Ik raakte er van overtuigd dat stress en perfectionisme een grote rol speelden, maar toch werd voornamelijk beweerd dat het lag aan een combinatie van stress, lichamelijke overbelasting, een slechte houding, een slechte rug en een dosis domme pech.

Sarno leerde mij inzien dat het in mijn geval ging om emotionele overbelasting die ik niet accepteerde en een andere weg zocht. De angst voor de pijn en fysiek minder kunnen, zorgden voor meer innerlijke spanning en zo belande ik in een negatieve spiraal.

Het hele proces gaf me inzicht in het feit dat ik gedurende mijn leven nooit boos ben geweest. Ik hield het altijd in om de lieve vrede te bewaren. Ook nu nog heb ik soms moeite met deze gevoelens te uiten, maar ik weet nu hoe belangrijk het is!

Het overgrote deel van mijn omgeving reageerde positief op mijn verhaal. Ik heb het boek van Sarno weggegeven en informatie doorgestuurd. Sommigen vonden het moeilijk dat het zo psychisch wordt benaderd. Dit vind het zelf nog steeds wonderlijk, terwijl ik het aan de andere kant inmiddels erg logisch vind.

Zelf genezen van RSI - artikel in het tijdschrift Genoeg over de maker van deze site Lonneke van Schijndel:

Bewerkt door Jeanine Schreurs

Bijna iedereen gebruikt een computer en veel van die gebruikers hebben last van RSI: pijnlijke schouders, ellebogen, polsen en vingers. ‘Het is een epidemie,’ schrijft de Amerikaanse arts John Sarno in zijn boek The mindbody prescription. Lonneke van Schijndel werd ook door deze epidemie besmet en had tweeëneenhalf jaar ernstige RSI-klachten. Sarno’s boek hielp haar om van de RSI af te komen. Zonder kosten en zonder medicijnen.

Je schreef de redactie dat je van RSI bent hersteld door anders met deze pijnlijke ziekte om te gaan. Hoe was je eraan toe en van wie heb je gehoord over de methode van Sarno? Ik had veel pijn als ik typte. Daarom gebruikte ik nauwelijks een computer. Ik had vooral pijn in mijn polsen, mijn ellebogen en mijn vingers. Squashen was een ramp, maar een sinaasappel persen of een kastje verven ook. Ik zag het soms allemaal nogal somber in. Een vriendin van me vertelde dat een vriendin van haar ook veel last had gehad van RSI. Zij had het boek The mindbody prescription gelezen en was helemaal genezen. Ondanks de vele pogingen die ik zelf had ondernomen om van RSI af te komen, vond ik het interessant dat zij door een boek weer gezond was. Het boek was moeilijk te verkrijgen via de boekhandel. Uiteindelijk heb ik het van haar kunnen lenen. Met succes!

Wat zijn de belangrijkste lessen geweest uit het boek van Sarno?
De belangrijkste les die ik leerde is dat er bij RSI eigenlijk niks mis is met het lichaam, maar dat je RSI moet zien als een psychische klacht. Dat wil niet zeggen dat de pijn die je voelt bij RSI, maar inbeelding is. De pijn is er wel degelijk, alleen sturen we die aan met ons hoofd. De fysieke klachten ontstaan als afleidingmanoeuvre: de aandacht wordt gericht op het lichaam en niet op onderdrukte negatieve gevoelens. Vooral onderdrukte woede, maar ook angst, is een goede voedingsbodem voor RSI-klachten. Als je accepteert dat de pijn een psychische oorzaak,heb je de eerste stap gezet op weg naar herstel.

En wat deed je daarna?
Daarna ben ik gaan leren mijn emoties toe te laten. Dat is niet makkelijk, omdat het sociaal niet geaccepteerd is negatieve gevoelens te uiten. En het kan ook confronterend zijn, natuurlijk. Ik heb zelf een paar keer een ontzettende woede toegelaten. Een uur lang heb ik staan schelden, slaan, schoppen etc. Dat luchtte heel erg op. Het resultaat was ook dat een andere emotie naar boven kwam, namelijk het verdriet doordat een dierbaar persoon me in de steek gelaten had. Wat je doet is vergelijkbaar met sommige taferelen die je wel eens in het Journaal ziet. Door een overstroming is de woning van bijvoorbeeld een Indiase familie volledig verwoest en de bewoners storten ter aarde en schreeuwen het uit van verdriet, onmacht en woede. Wij, nuchtere Hollanders, vinden dit gedrag, al gauw aanstellerig en overdreven. Maar het is goed om die hevige emoties te uiten, anders blijft het knagen.

En toen je daarna achter de computer ging, was je van je RSI af?
Niet meteen, hoor. Dat is als volgt gegaan. Nadat ik het boek had gelezen, zei degene waar ik het boek van had geleend: “Ga gewoon je ding doen achter de computer met alles wat je nu weet.” Ik ben toen achter het toetsenbord gaan zitten en op mezelf in gaan praten: “Ik voel de pijn in mijn polsen, maar ik weet, ik begrijp dat deze pijn ongegrond is. Ik weet dat ik onbewust stress heb en dat de pijn in mijn lichaam me hier van af probeert te leiden. Maar ik trap er niet meer in. De pijn die ik heb mag er zijn, maar hoeft geen invloed meer te hebben op mijn lichaam. Mijn geest kan deze pijn aan. Er is niks mis met mijn lichaam.” Telkens als ik die pijn voelde, ben ik ‘tegen mijn mind gaan aanpraten’, zoals Sarno dat noemt. Na een week was de pijn inderdaad verdwenen.
Let wel: dit is geen mantra-achtig herhaal, in de zin van: als je maar honderd keer tegen jezelf zegt dat je klachten verdwijnen, dan verdwijnen ze ook. Daarmee los je naar mijn idee niks op, maar onderdruk je alleen maar wat je dwars zit. En dat is nou net niet de bedoeling. Het is een soort herprogrammeren, wat je doet. Een beetje rare ervaring, vond ik het wel, dat praten tegen jezelf. Maar het is wel heel effectief. Het heeft mij in elk geval enorm geholpen.

Wat me ook heel erg geholpen heeft is het noteren van mijn spanningen. In ons leven zijn voortdurend spanningen. Dat kunnen moeilijke, maar ook leuke dingen zijn: overlijden van een dierbare, werkdruk, kinderen opvoeden, vakantie, een volle agenda, huishouden. Door het noteren van alle spanningen, het was even schrikken van de lengte van de lijst, zie ik hoeveel ik ‘draag’.
Deze dingen kunnen heel effectief zijn. Het is niet voor iedereen nodig om door die ‘zware emoties’ heen te gaan. Degene waarvan ik het boek leende, is nadat ze het had gelezen weer achter de computer gekropen zonder ooit nog klachten te krijgen.

Hoe ga je nu met die spanningen om?
Ik probeer een goede balans te vinden in de dingen die ik belangrijk vind: relatie, werk, vrienden, familie, sport en hobby’s. Voorheen wilde ik op alle gebieden honderd procent scoren. Tja, en er zijn maar weinig mensen die dat kunnen... Dat betekent dus keuzes maken. Omdat ik veel voldoening uit mijn werk haal, steek ik hier veel tijd en energie in. Daardoor zie ik bekenden minder vaak en leer ik minder nieuwe mensen buiten mijn werk kennen. Maar dat accepteer ik nu, omdat het een bewuste keuze is. Verder heb ik geleerd om relaties en werk te combineren. Een (oud)collega wordt een vriend. Met een vriendin waarmee ik eerst alleen in de kroeg afsprak, loop ik nu iedere week hard.

Een belangrijk verschil is ook hoe ik met mijn computer omga. Ik had een enorme hekel aan het ding gekregen, omdat er periodes waren dat ik nog geen simpel e-mailtje kon versturen. Na het lezen van het boek van Sarno, besloot ik mijn computer een tweede kans te geven. Ik ben positief over mijn computer gaan denken: namelijk als een apparaat waar ik veel aan kan hebben.En dat heeft succes, want ik werk nu zonder problemen gemiddeld 36 uur per week met een computer. Daarnaast regel ik ook veel privézaken via de pc.

Het klinkt misschien een beetje cru, maar ik geloof niet dat je houding achter de computer of de hoeveelheid pauzes die je neemt de ontwikkeling van RSI kan beïnvloeden. Ik heb ervaren dat de computer wel een aanleiding kan zijn voor RSI, maar niet de echte oorzaak. Ach, de belangrijkste les die ik geleerd heb, is misschien wel dat ik goed voor mezelf moet zorgen!

Meer informatie
www.inzichtinrsi.nl, website van Lonneke van Schijndel over de methode van John E. Sarno John E. Sarno heeft naast The mindbody prescription ook de boeken The divided mind en Healing back pain geschreven. Ze zijn het makkelijkst te bestellen via internet.

> Bestel direct een boek van J. Sarno

Deze ervaringsverhalen zijn uiteraard met toestemming van de auteurs geplaatst.